Energie-efficiëntie kan wezenlijk bijdragen aan emissiereductie, minder druk op het energiesysteem (opwek en transport van hernieuwbare energie), lagere uitstoot van schadelijke stoffen en versterking van de concurrentiepositie van bedrijven. Daarnaast zijn het uitwisselen van warmte- en koudestromen, het onderling uitwisselen van warmte of warmte leveren aan wijken manieren om zonder grote ingrepen toch een verduurzamingsslag te maken.
Dit thema richt zich op het verminderen van verbruik door efficiëntere technieken en processen te implementeren. Het NPVI streeft naar het behalen van doelstellingen voor energiebesparing en de realisatie van lagere CO2-uitstoot per productie-eenheid. De Europese Unie heeft ambitieuze doelstellingen gesteld voor energie-efficiëntie en energiebesparing in 2030 en 2050. Voor Nederland zijn er indicatieve streefdoelen voor het finale en primaire energieverbruik in 2030.
Energie-efficiëntiedoelen
- Europees energieconsumptiedoel: vermindering van 11,7% in 2030 tov het EU-referentiescenario uit 2020
- Streefdoel maximaal verbruik Nederland (als geheel): 1609 PetaJoule finaal en 1935 PetaJoule primair
- Streefdoel klimaattop Dubai (2023): wereldwijde verdubbeling van inzet op energieefficiëntie
- Energiebesparingsplicht: Nederlandse industriële bedrijven moeten energiebesparende maatregelen nemen die zich binnen 5 jaar terugverdienen (7 jaar vanaf 2027)
Relevante trajecten
NPVI-doelen
- Bereiken van het streefdoel 2030 voor het maximale energieverbruik voor alle lidstaten (EU-doel)
- Realisatie energiebesparing en tevens emissiereductie
- Doelmatige stimulering van efficiëntere productieprocessen
- Tijdige realisatie van lagere CO2 uitstoot per productie-eenheid
- Aantrekkelijk financieringsklimaat voor de implementatie van nieuwe technieken
| Code |
Mijlpaal |
Omschrijving |
Opleverdatum |
Eigenaar |
| EE01 |
Aanscherping van Energiebesparingsplicht |
Voornemen om terugverdientijd te verlengen van 5 naar 7 jaar. De energiebesparingsplicht geldt nu voor maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar; deze wordt verhoogd naar 7 jaar en moet in 2027 worden opgehoogd. |
2027 Q1 |
KGG |
| EE02 |
Ophaalrecht restwarmte |
In de Wet collectieve warmte wordt opgenomen dat restwarmteproducenten restwarmte tegen vergoeding beschikbaar stellen aan beheerders van warmtenetten. Dit draagt bij aan verduurzaming en benutting van restwarmte. |
2025 Q4 |
KGG |
| EE06 |
Inwerkingtreding geactualiseerde energiebesparingsplicht |
Actualisatie van de Erkende Maatregelenlijst (EML). Begin 2025 start onderzoek naar nieuwe technieken en aanpassing van randvoorwaarden. Nieuwe regelgeving treedt per 1 juli 2027 in werking. |
2027 Q3 |
KGG |
| EE08 |
Start pilots energiebesparing |
In 2026 starten pilots naar implementatie van verschillende technieken voor energiebesparing in de industrie, als vervolg op project P6-25. |
2026 Q1 |
KGG |
| EE09 |
Realisatie 500 energiehubs |
Het Stimuleringsprogramma energiehubs ondersteunt regionale initiatieven waarin vraag en aanbod van energie worden verbonden. Doel: minimaal 500 energiehubs in 2030. |
2030 |
KGG |
| EE12 |
Uitbreiding regio-aanpak cluster 6 |
De regio-aanpak start in 2026 in 5–10 regio’s en wordt opgeschaald naar 50 regio’s in 2028. |
2028 Q1 |
KGG |
| EE13 |
Start aanpak VIBE-2030 |
Meerjarig programma ter ondersteuning van partijen bij kennisontwikkeling en implementatie van energiebesparende technieken. Beschikbaar budget: €5 miljoen over 5 jaar. |
2026 Q1 |
FME & VEMW |
| CI20 |
Start bijmengverplichting groen gas |
Vanaf 2026 moeten energieleveranciers een toenemend aandeel groen gas bijmengen in sectoren onder ETS2. Meerkosten worden waarschijnlijk doorberekend aan eindgebruikers. |
2026 Q1 |
KGG |