Nobian werkt in Noordwest-Europa met een geconcentreerde productieketen in Nederland, Duitsland en Denemarken. Het bedrijf haalt zout uit de grond via oplossingsmijnbouw, zuivert dat zout en gebruikt het als basis voor producten die belangrijk zijn voor de chemische industrie. Vanuit onder meer Delfzijl, Hengelo en Rotterdam werkt Nobian aan grote verduurzamingsprojecten. Zo was Nobian in november 2024 het eerste bedrijf dat bindende maatwerkafspraken maakte met het kabinet voor hun ambitieuze verduurzamingplannen. Daarbij komen technologie, investeringen, planning, samenwerking en vergunningverlening samen.
Marleen de Groot is permitmanager bij Nobian en verantwoordelijk voor vergunningen, met nadruk op de 3 Nederlandse locaties. Marco Waas is Chief Technology and Sustainability Officer en verantwoordelijk voor technologie, duurzaamheid en de agenda voor milieu, maatschappij en bestuur (ESG). Hun ervaring met de Expertpool Vergunningen laat zien dat vergunningverlening niet alleen een formele procedure is, maar onderdeel van de manier waarop je een verduurzamingsproject organiseert.
Vergunningverlening bij verduurzaming vraagt steeds meer voorbereiding
Waar vergunningen vroeger vooral meeliepen in de planning, zijn ze nu vaker bepalend voor het tempo van een project. De Groot ziet dat duidelijk in haar werk. "Vroeger hobbelden vergunningen eigenlijk vrijwel onzichtbaar mee en was er ook altijd wel vertrouwen", zegt ze. Dat vertrouwen ging vooral over de verwachting dat het vergunningentraject binnen de projectplanning zou passen. Dat is veranderd. Vergunningverleners beoordelen aanvragen steeds kritischer. Bedrijven moeten meer informatie aanleveren en verder zijn met engineering. Daardoor nemen de kosten en onzekerheden toe voordat een project echt kan starten.
Waas schetst dat vergunningverlening vroeger zelden het kritische pad was. Nu kan dat anders zijn. Hij zegt: "Het risico voor ons om een project überhaupt te beginnen, is enorm gestegen in de afgelopen jaren." Voor Nobian betekent dit dat vergunningverlening vanaf het begin onderdeel is van de projectstrategie. De vergunningenlijn en de projectplanning worden naast elkaar gelegd. Zo ontstaat eerder zicht op procedures, onderzoeken en risico’s.
Dat vraagt ook intern een andere aanpak. Engineers, projectleiders en vergunningenspecialisten moeten elkaar vroeg vinden, zodat technische keuzes en vergunningseisen niet los van elkaar worden ontwikkeld. Daarmee wordt vergunningverlening niet iets wat later nog geregeld moet worden, maar een vast onderdeel van ontwerp, planning en besluitvorming.
Expertpool Vergunningen helpt bij complexe vergunningstrajecten
De Expertpool Vergunningen van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) is ontstaan binnen de maatwerkaanpak voor grote industriële bedrijven die werken aan verregaande verduurzaming met forse investeringen, complexe ingrepen en strakke deadlines. Het uitgangspunt is dat vergunningverleners extra capaciteit en gerichte ondersteuning krijgen, zodat zij meer dedicated aan projecten kunnen werken.
Bij Nobian betekent dit in de praktijk vooral meer afstemming. Er is een casusteam, er zijn vaste overlegmomenten en betrokken partijen kunnen eerder bespreken wat eraan komt. De Groot noemt onder meer overleg met de Omgevingsdienst Groningen (ODG) en Rijkswaterstaat. Dat helpt om planningen, conceptstukken en vragen tijdig met elkaar af te stemmen.
De Groot zegt daarover: "Er was dus ook de mogelijkheid om iedere 2 weken overleg te voeren." Juist die regelmaat helpt in spannende fases van het traject. Partijen weten beter wanneer stukken komen, wanneer feedback nodig is en hoe snel Nobian daarop kan reageren.
De waarde zit dus niet in één extra loket voor bedrijven, maar in de manier van werken. Vergunningverleners worden eerder betrokken, aanvragen worden beter voorbereid en mogelijke knelpunten komen eerder op tafel. Dat past bij het belangrijkste inzicht uit de aanpak van Nobian: de Expertpool helpt, maar het succes wordt minstens zo sterk bepaald door de houding van het bedrijf zelf.
"Ga vroegtijdig het gesprek aan met je bevoegd gezag, dus neem ze mee"
Marco Waas, Chief Technology and Sustainability Officer
Begin elk vergunningstraject met een vergunningenscan
Een vaste stap bij Nobian is de vergunningenscan. Aan het begin van een project wordt gekeken welke procedures nodig zijn, welke thema’s gevoelig liggen en waar grijze gebieden zitten. Denk aan milieueffectrapportage (MER), natuur, water, emissies of de vraag wat in een specifieke situatie de best beschikbare techniek is.
Die scan is niet alleen een juridisch of procedureel hulpmiddel. Hij helpt ook om intern het goede gesprek te voeren. De Groot legt uit dat je zo aan de voorkant van projecten al scherp krijgt waar vergunningstechnische aandachtspunten zitten. Ze zegt: "En dat dat de engineers aan de voorkant ook gaan nadenken van ho, wacht even, misschien moet ik mijn proces heel anders inrichten."
Voor andere ondernemers zit hier een duidelijke les. Wacht niet tot alles is uitgedacht, maar bespreek juist vroeg waar onzekerheid zit. Als een onderwerp zwart-wit is, is de route meestal duidelijk. Maar bij onderwerpen als emissies, technieken en haalbare stappen zit vaak ruimte voor gesprek. Juist daar helpt vroeg overleg.
“Je bent er zelf echt verantwoordelijk voor dat je een kwalitatief goede aanvraag indient. Daarmee wordt vergunningverlening geen sluitstuk, maar een onderdeel van goed projectmanagement.”
Marco Waas, Chief Technology and Sustainability Officer
Openheid voorkomt verrassingen in de vergunningverlening
Nobian kiest ervoor om informatie vroeg te delen met het bevoegd gezag. Niet pas wanneer de aanvraag definitief is, maar ook in de fase waarin nog vragen openstaan. Dat vraagt om de bereidheid om onzekerheden te delen. Een bedrijf moet durven laten zien waar het nog zoekt, welke keuzes nog niet vaststaan en welke risico’s er zijn.
Die openheid helpt om verrassingen later in het proces te voorkomen. Nieuwe eisen, aanvullende vragen of ontbrekende stukken kunnen grote gevolgen hebben voor de planning. Door al in een vroeg stadium te bespreken wat nodig is, ontstaat meer duidelijkheid voor beide kanten.
De Groot wijst daarbij ook op de kwaliteit van aanvragen. Vergunningverleners hebben hun rol aangescherpt. Zij zijn niet de adviseur van het bedrijf en kunnen aanvragen buiten behandeling laten als die onvoldoende zijn. Daarom is gedegen vergunningsexpertise belangrijk. Volgens De Groot vraagt die nieuwe werkelijkheid om betere voorbereiding. "Haal er altijd een goede consultant bij die jou kan bijstaan en zorg dat dat alle stukken op elkaar afgestemd zijn”, zegt ze.
Ook Waas legt verantwoordelijkheid bij het bedrijf zelf. "Je bent zelf echt verantwoordelijk voor dat je een kwalitatief goede aanvraag indient", zegt hij. "Daarmee wordt vergunningverlening geen sluitstuk, maar een onderdeel van goed projectmanagement."
“Haal er altijd een goede consultant bij die jou kan bijstaan”
Marleen de Groot, permitmanager Nobian
Laat vergunningverleners zien wat er in de fabriek gebeurt
Een vergunningstraject gaat over documenten, onderzoeken en procedures. Maar bij grote industriële projecten helpt het ook als betrokkenen de praktijk zien. Nobian nodigde mensen van de ODG en Rijkswaterstaat uit op de fabriek in Delfzijl. Zo kregen zij een beeld van de schaal van de installaties, de technische opgave en de planning.
Het bezoek maakte het project concreter. Betrokkenen zagen beter hoe groot de opgave is en waarom planning belangrijk is. Waas legt uit waarom dat ertoe doet: "Als wij stilliggen, liggen ook onze klanten stil." Voor ondernemers is dit een bruikbare tip: geef context. Leg uit wat het project oplevert, hoe het past binnen de bedrijfsstrategie en waarom bepaalde momenten in de planning kritisch zijn.
“Een brede groep betrokkenen vanuit de ODG en Rijkswaterstaat is in Delfzijl op de fabriek komen kijken”
Marleen de Groot, permitmanager Nobian
Samen zoeken naar haalbare stappen in verduurzaming
Niet elk verduurzamingsvraagstuk is in één keer volledig oplosbaar. Soms is er nieuwe technologie beschikbaar voor een groot deel van het probleem, maar nog niet voor alles. Volgens Waas moet je dan samen zoeken naar stappen die wel mogelijk zijn. Anders kan de wens om alles perfect te doen juist zorgen dat er niets gebeurt.
Hij zegt daarover: "Dan blijven we in de oude toestand vastzitten. Dat is volgens mij toch niet helemaal de bedoeling." Daarmee raakt hij de kern van het verhaal. Voortgang vraagt ambitie, maar ook realisme. Het bedrijf moet open zijn over wat wel en niet kan. Het bevoegd gezag moet kunnen beoordelen of een tussenstap verantwoord is.
De ervaring van Nobian laat zien dat bedrijven zelf invloed hebben op de doorlooptijd van vergunningstrajecten. Niet door regels te omzeilen, maar door beter voor te bereiden, vroeg te overleggen, kwaliteit te leveren en de praktijk zichtbaar te maken. Daarmee wordt vergunningverlening geen hindernis aan het einde, maar een integraal onderdeel van de route naar verduurzaming.
Top 5 tips voor ondernemers bij vergunningstrajecten
- Begin met een vergunningenscan: Breng vroeg in kaart welke procedures, onderzoeken en risico’s een rol spelen binnen een project.
- Betrek vergunningverleners vroegtijdig: Wacht niet tot een aanvraag volledig klaar is, maar ga al tijdens de ontwerpfase in gesprek.
- Zorg voor voldoende vergunningsexpertise: Zorg dat vergunningsexpertise vroeg in het project wordt betrokken, intern of extern. Daarmee voorkom je vertraging en kunnen technische keuzes beter worden afgestemd op vergunningseisen.
- Maak vergunningverlening onderdeel van de projectplanning: Neem vergunningen vanaf het begin mee in de totale projectsturing en planning.
- Laat de praktijk zien: Nodig betrokken partijen uit op locatie en geef uitleg over processen, installaties en planning.
Tegelijkertijd vraagt een werkbare vergunningsaanpak om balans. Nobian laat met deze werkwijze zien dat bedrijven zelf veel kunnen doen om vergunningstrajecten beter voor te bereiden en beter te plannen. Maar ook vergunningverleners en adviseurs moeten zorgen voor kortere doorlooptijden en meer voorspelbaarheid. Goede vergunningverlening is een gezamenlijke opgave: bedrijven zorgen voor een goede aanvraag. Overheid, adviseurs en toezichthouders zorgen voor de juiste waarborgen. Maar dan wel zonder onnodige bureaucratie of te veel voorzichtigheid. Zo kunnen we samen werken aan een duurzamere industrie.
Nobian in feiten en cijfers
- Europese speler in zout, essentiële chemie en energieopslagcavernes
- Actief in Nederland, Duitsland en Denemarken
- Ongeveer 1.600 medewerkers
- Locaties in Nederland zijn onder meer Amersfoort, Delfzijl, Enschede, Hengelo en Rotterdam
- Werkt met zout als basis voor essentiële chemicaliën
- Ambitie om een van de meest duurzame chemiebedrijven van Europa te zijn
- Tekende als eerste grote industriële CO₂-uitstoter in Nederland een maatwerkafspraak met de overheid om versneld en verregaande CO₂-reductiemaatregelen te nemen.
Meer lezen